به مناسبت روز جهانی مستاجران و همزمان با سالروز تأسیس نهاد «هبیتات» زیر نظر سازمان ملل متحد، نهادهای بینالمللی فعال در حوزه مسکن بار دیگر بر نقش حاکمیتها در تضمین حق سکونت ایمن و مقرونبهصرفه برای شهروندان تأکید کردند.
بررسیها نشان میدهد در سال ۱۹۸۵ و تنها یک سال پس از تشکیل رسمی «هبیتات»، نخستین سازمان رسمی مستاجران در فرانسه (CNL) ایجاد شد و در ادامه، اتحادیه بینالمللی مستاجران (IUT) با حضور ۷۴ نمایندگی از ۵۱ کشور شکل گرفت.
حق برخورداری از سرپناه مناسب برای همه، مهمترین محور فعالیت این سازمانهاست. این نهادها باور دارند که بحران مسکن، نه یک پدیده طبیعی بلکه نتیجه مستقیم «سیاستگذاریهای ناکافی» در سطوح ملی و منطقهای است.
خواستههای کلیدی نهادهای مستاجران از دولتها:
-
تثبیت و شفافسازی نظام اجاره: جلوگیری از سلطه دیدگاههای سوداگرانه و ایجاد امنیت تصدی برای مستاجران
-
تدوین قوانین کنترلی بر اجارهبها: اجاره باید واقعی، عادلانه و متناسب با سطح درآمد و کیفیت ملک باشد
-
حمایت حقوقی از مستاجران در برابر تخلیه ناعادلانه
-
اجرای سیاست «عدم اخراج» در شرایط بحران اقتصادی و اجتماعی
-
قانونگذاری برای شناخته شدن مسکن ایمن بهعنوان یک «حق بشری» در قوانین اساسی کشورها
-
مشارکت سازمانهای مستاجران در فرآیند تصمیمگیری حوزه مسکن عمومی و گذار انرژی
-
حق مشاوره، اعتراض و حمایت رسمی از سوی نهادهای صنفی مستاجران
بحران جهانی مسکن؛ یک هشدار زنده
بنا بر گزارشهای نهادهای بینالمللی، بیش از ۱.۶ میلیارد نفر در سراسر جهان در سکونتگاههای نامناسب زندگی میکنند و حدود ۱۰۰ میلیون نفر بیخانمان هستند. روز جهانی مستاجران و روز جهانی اسکان بشر، واکنشی به این بحران فزاینده است.
این گزارش در حالی منتشر میشود که در بسیاری از کشورها از جمله ایران، سیاستهای حوزه اجاره و حمایت از مستاجران نیازمند بازنگری جدی است. الگوهای جهانی میتوانند مبنای تحلیل و اصلاح سیاستها قرار گیرند؛ بهویژه در شرایطی که سطوح اجارهبها، نسبت به قدرت خرید بخش بزرگی از جامعه فاصلهای نگرانکننده گرفته است.